ΚΑΜΙΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΠΡΟΣΧΗΜΑΤΙΚΗΣ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗΣ
Με μεγάλη έκπληξη ενημερωθήκαμε από τον Τύπο στις 18 Ιουνίου πως το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας έθεσε αιφνιδιαστικά σε ηλεκτρονική διαβούλευση την «Εθνική Στρατηγική για τη Στεγαστική Πολιτική 2026-2035», αναρτώντας το σχετικό υλικό στον ιστότοπο του Υπουργείου.
Δηλαδή, χωρίς καμία προηγούμενη ενημέρωση, και χωρίς καμία ουσιαστική προετοιμασία των κοινωνικών φορέων, η Υπουργός Δόμνα Μιχαηλίδου ζητά από τους ενδιαφερόμενους φορείς και τους πολίτες να διαβάσουν μέσα σε 13 μέρες ένα κείμενο 120 σελίδων, να το συζητήσουν και να τοποθετηθούν επ’ αυτού, μέσω σχολίων σε μια ηλεκτρονική πλατφόρμα. Κι όλα αυτά για τη δημόσια στεγαστική πολιτική για τα επόμενα 10 ολόκληρα χρόνια. Αν αυτό δεν είναι ο ορισμός της προσχηματικής διαβούλευσης, τότε τι είναι;
Η παγίδα χρόνου που έστησε το Υπουργείο δεν είναι το μοναδικό πρόβλημα της εν λόγω διαβούλευσης. Διότι αν η Υπουργός ήθελε να απευθυνθεί στους οργανωμένους φορείς και να συζητήσει τα προβλήματα του στεγαστικού, θα μπορούσε μέσα στον έναν χρόνο που προετοιμαζόταν η πρόταση, να στείλει ένα απλό email και να μας καλέσει σε μια δια ζώσης συνάντηση. Προφανώς, αυτό είναι ψιλά γράμματα για το πρόγραμμα της Υπουργού.
Ωστόσο, το βασικό ζήτημα σχετικά με τη διαβούλευση δεν αφορά το ασφυκτικό χρονικό πλαίσιο, αλλά τα σοβαρά ζητήματα σύγκρουσης συμφερόντων που ανακύπτουν πάνω στον τρόπο που ανατέθηκε και εκπονήθηκε η ίδια η μελέτη. Διότι μετά από δική μας έρευνα πάνω στο θέμα, διαπιστώσαμε πως η διαδικασία ήταν αδιαφανής, μεροληπτική και θεσμικά διάτρητη.
ΑΔΙΑΦΑΝΗΣ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Στα metadata του pdf αρχείου που αναρτήθηκε στη σελίδα του Υπουργείου βρήκαμε ως author κάποιον κ. George Kopano. Μετά από έρευνα στο διαδίκτυο εντοπίσαμε πως εργάζεται σήμερα ως Strategy & Execution Consultant σε μια εταιρεία ονόματι EY-Parthenon. Αν και αγνοούσαμε την ύπαρξή της, διαπιστώσαμε γρήγορα πως η εταιρεία είναι παρακλάδι της γνωστής και μη εξαιρετέας Ernst & Young (ΕΥ), μεγάλης πολυεθνικής εταιρείας παροχής επιχειρηματικών συμβουλών.
Επιπλέον, από δελτίο του ΑΠΕ-ΜΠΕ (09/12/2025) μάθαμε πως οι Ιωάννης Μπίτζης, Αντώνιος Βουδρής και Γιώργος Βεϊνόγλου της EY-Parthenon – μαζί με εκπροσώπους της ΔΥΠΑ, της ΕΕΣΥΠ, και στελέχη του ΙΟΒΕ – συμμετείχαν σε συνεδρίαση της Κυβερνητικής Επιτροπής Στεγαστικής Πολιτικής. Ο Μπίτζης, ως εταίρος της EY-Parthenon, εμφανίστηκε επίσης στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών 2026, όπου μίλησε για την ανάγκη διαμόρφωσης μιας ενιαίας στρατηγικής για τη στέγαση. Στο ίδιο συνέδριο συμμετείχαν κι άλλα στελέχη της εταιρείας ανάμεσά τους και ο Χρήστος Ταραντίλης, με τη διπλή ιδιότητα ως εταίρος της Ernst & Young Ελλάδος και επικεφαλής του Τομέα Κεντρικής Κυβέρνησης και Υποδομών της εταιρείας, καθώς και ως κομματικό στέλεχος της ΝΔ, πρώην βουλευτής επικρατείας 2019-23 και Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ και Κυβερνητικός Εκπρόσωπος του 2021.
Ψάξαμε και βρήκαμε τις συμβάσεις, όπου τα έγγραφα αλλάζουν το συμπέρασμα: δεν πρόκειται απλώς για «συμμετοχή» της Ernst & Young, αλλά για επίσημη ανάθεση για τη «Μελέτη Εθνικής Στρατηγικής Στεγαστικής Πολιτικής». Η σύμβαση υπογράφηκε στις 31 Ιουλίου 2025 και κατονομάζει ως ανάδοχο την «ΕΡΝΣΤ ΚΑΙ ΓΙΑΝΓΚ Μονοπρόσωπη Α.Ε. Παροχής Συμβουλευτικών Υπηρεσιών»» με το συμβατικό τίμημα 438.000 ευρώ χωρίς ΦΠΑ / 543.120 ευρώ με ΦΠΑ και χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας / Ελλάδα 2.0.
Ένα πρώτο ερώτημα που προκύπτει είναι το εξής: Γιατί εφόσον η δημόσια σύμβαση για τη συγκεκριμένη μελέτη είχε ανατεθεί στην Ernst & Young δεν γίνεται ρητή αναφορά του αναδόχου στο κείμενο διαβούλευσης, και τελικά επικράτησε αυτή η συσκότιση;
ΜΕΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΕΡΕΥΝΑ
Το μόνο πρόσωπο που κατονομάζεται ρητά στη σύμβαση είναι ο Ιωάννης Μπίτζης ως επικεφαλής/υπογράφων της Ernst & Young για τη στεγαστική μελέτη. Από το βιογραφικό του μαθαίνουμε ότι έχει μακρά και άμεση επαγγελματική εμπλοκή με την αγορά ακινήτων: real estate, τουριστική αξιοποίηση ακινήτων, συμπράξεις δημόσιου-ιδιωτικού τομέα (ΣΔΙΤ), ιδιωτικοποιήσεις και επενδυτικά κεφάλαια υποδομών. Συμμετέχει στο Athens Riviera Forum, από όπου μαθαίνουμε πως βοηθώντας εταιρείες να δημιουργήσουν πρόσθετη αξία στον τομέα της βιωσιμότητας/ESG, των συγχωνεύσεων και των εξαγορών έχει κλείσει πάνω από 30 συναλλαγές αξίας άνω των περίπου 25 δισ. ευρώ. Επίσης, ο Γιώργος Βεϊνόγλου (CV), είναι στέλεχος της EY-Parthenon και βρίσκεται στον πυρήνα του Real Estate & Hospitality της εταιρείας στην Ελλάδα, συμμετέχοντας σε συζητήσεις για το πώς real estate, τουρισμός, υποδομές και χρηματοδότηση διασυνδέονται με επενδυτικές ευκαιρίες.
Με άλλα λόγια, η κυβέρνηση πλήρωσε με δημόσιο και ευρωπαϊκό χρήμα στελέχη μιας μεγάλης πολυεθνικής συμβουλευτικής εταιρείας με δραστηριότητα στο real estate, τον τουρισμό και τις κατασκευές για να εκπονήσει τη μελέτη πάνω στην οποία βασίζεται η δημόσια στεγαστική πολιτική. Δεν μιλάμε απλώς για αδιαφάνεια. Μιλάμε για μια διαδικασία βαθιά διαπλεγμένη με τα οικονομικά συμφέροντα της αγοράς ακινήτων.
Γιατί, όμως, η κυβέρνηση επέλεξε αυτήν τη μονομερή και βαθιά μεροληπτική οπτική παραγόντων του real estate και όχι μια ανοιχτή, κοινωνικά λογοδοτούσα διαδικασία με σωματεία ενοικιαστών, κοινωνικούς φορείς, πανεπιστημιακά ιδρύματα, ανεξάρτητους ερευνητές, πολεοδόμους, κοινωνιολόγους, νομικούς, αρχιτέκτονες, συλλογικότητες γειτονιάς και ανθρώπους που βιώνουμε καθημερινά τη στεγαστική κρίση;
ΘΕΣΜΙΚΑ ΔΙΑΤΡΗΤΗ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Ο προβληματικός τρόπος με το οποίο εκπονήθηκε η μελέτη δεν σταματά εδώ. Διότι, όπως προβλέπεται ρητά στη ρήτρα ακεραιότητας, ο ανάδοχος υποχρεώνεται να δηλώσει αμελλητί στην αναθέτουσα αρχή «οποιαδήποτε κατάσταση, ακόμη και ενδεχόμενη, σύγκρουσης συμφερόντων — προσωπικών, οικογενειακών, οικονομικών, πολιτικών ή άλλων κοινών συμφερόντων, συμπεριλαμβανομένων και αντικρουόμενων επαγγελματικών συμφερόντων.» Αναρωτιόμαστε, υπήρξε δήλωση περί μη σύγκρουσης συμφερόντων κατά την κατάθεση της προσφοράς ή κατά την εκτέλεση της σύμβασης;
Και εδώ το ζήτημα γίνεται ακόμη σοβαρότερο μιας και η συγκεκριμένη σύμβαση δεν είναι μια απλή εθνική ανάθεση. Χρηματοδοτείται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας / Ελλάδα 2.0, δηλαδή από ευρωπαϊκούς πόρους. Η Συμφωνία Χρηματοδότησης Ελλάδας-Επιτροπής (RRF) λέει ρητά στο άρθρο 11 ότι το κράτος μέλος οφείλει να προλαμβάνει, εντοπίζει και διορθώνει απάτη, διαφθορά και συγκρούσεις συμφερόντων. Επιπλέον, το άρθρο 12 της ίδιας Συμφωνίας δίνει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή δικαίωμα ελέγχων και επιθεωρήσεων, ενώ αναγνωρίζει αντίστοιχα δικαιώματα στην OLAF, στο Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο και, όπου έχει αρμοδιότητα, στην Ευρωπαϊκή Εισαγγελία / EPPO.
Άρα δεν μιλάμε για ένα εσωτερικό ή τυπικό ζήτημα της σύμβασης για το αν η EY-Parthenon υπέγραψε μια τυπική δήλωση περί μη σύγκρουσης συμφερόντων. Μιλάμε για υποχρέωση λογοδοσίας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το αν υπήρξε πραγματικός και ουσιαστικός έλεγχος.
ΚΑΜΙΑ ΝΟΜΙΜΟΠΟΙΗΣΗ ΤΗΣ ΜΕΛΕΤΗΣ
Η μελέτη της δημόσιας στεγαστικής πολιτικής δεν ήταν αποτέλεσμα μιας επιστημονικά έγκυρης και κοινωνικά ανοιχτής μεθόδου. Ανατέθηκε σε εταιρεία με άμεσα και διαπλεκόμενα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα παραγόντων του real estate με το κυβερνών κόμμα της ΝΔ.
Αν αυτό δεν συνιστά lobbying, δηλαδή θεσμοποιημένη επιρροή της αγοράς ακινήτων στη χάραξη δημόσιας στεγαστικής πολιτικής, τότε τι συνιστά;
Δεν συμμετέχουμε στη συγκεκριμένη διαδικασία η οποία αν και εμφανίζεται ως «δημόσια διαβούλευση», στην πράξη επιχειρεί να προσδώσει κοινωνική και πολιτική νομιμοποίηση σε ένα δεκαετές πλάνο που διαμορφώθηκε σε κλειστά γραφεία και έχει υπαγορευτεί από συγκεκριμένα συμφέροντα του real estate.
Το Σωματείο Βάσης Ενοικιαστών Αθήνας επιφυλάσσεται παντός νόμιμου δικαιώματός του ενώπιον κάθε αρμόδιας εθνικής και ευρωπαϊκής αρχής.
ΚΑΜΙΑ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΧΗΜΑΤΙΚΗ ΔΙΑΒΟΥΛΕΥΣΗ
ENANTIA ΣΤΟ ΛΟΜΠΙ ΤΟΥ REAL ESTATE
Σωματείο Βάσης Ενοικιαστών Αθήνας
2 Ιουλίου 2026
